“सुन्दर सुदूरपश्चिम : अथाह सम्भावना, अपार संस्कृति”
बाजुरा जिल्ला नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा अवस्थित एक प्राकृतिक, धार्मिक तथा सांस्कृतिक दृष्टिले महत्वपूर्ण जिल्ला हो, जसको सदरमुकाम मार्तडी (बडिमालिका नगरपालिका) रहेको छ। करिब २,१८८ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको यस जिल्लाको जनसंख्या सन् २०२१ को जनगणना अनुसार करिब १,३८,००० रहेको छ। यो जिल्ला ३०० मिटर उचाइका तल्लो उपत्यकादेखि ६,००० मिटरभन्दा माथि फैलिएको साइपाल हिमाल शृङ्खलासम्म विस्तार भएको छ, जसले यहाँ उपोष्णकटिबन्धीयदेखि हिमाली जलवायुसम्मको विविधता प्रदान गरेको छ। बाजुराका अधिकांश मानिसहरूको मुख्य जीविकोपार्जन कृषि तथा पशुपालनमा आधारित रहेको छ, यद्यपि न्यून उत्पादनका कारण खाद्यान्न अभावको समस्या यहाँ सामान्य रूपमा देखिन्छ। सांस्कृतिक रूपमा विविध यस जिल्लामा क्षेत्री, बाहुन, ठाकुरी तथा दलित समुदायहरूको प्रमुख बसोबास रहेको छ। यहाँ नेपाली भाषा तथा स्थानीय बाजुरेली बोलिचाली व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छ भने हिन्दू धर्म प्रमुख धर्मको रूपमा रहेको छ। बाजुरा धार्मिक तथा प्राकृतिक पर्यटकीय दृष्टिले पनि अत्यन्त आकर्षक जिल्ला मानिन्छ। प्रसिद्ध बडिमालिका मन्दिर, साइपाल हिमालतर्फ जाने पदयात्रा मार्गहरू तथा बुढीगंगा नदी आसपासका रमणीय उपत्यकाहरू यहाँका प्रमुख आकर्षणहरू हुन्। भौगोलिक रूपमा दुर्गम भए तापनि पछिल्ला वर्षहरूमा सडक पहुँच तथा सामुदायिक सुविधाहरूमा क्रमिक सुधार हुँदै गएको छ, जसले बाजुरालाई प्राकृतिक सौन्दर्य र सांस्कृतिक सम्पदाले भरिपूर्ण जिल्लाको रूपमा परिचित गराएको छ।
बाजुरा जिल्ला नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा अवस्थित एक प्राकृतिक, धार्म...