“सुन्दर सुदूरपश्चिम : अथाह सम्भावना, अपार संस्कृति”
डोटी जिल्ला नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा अवस्थित एक ऐतिहासिक, सांस्कृतिक तथा प्राकृतिक दृष्टिले महत्वपूर्ण जिल्ला हो, जसको सदरमुकाम सिलगढी रहेको छ। करिब २,०२५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको यस जिल्लाको जनसंख्या सन् २०२१ को जनगणना अनुसार करिब २,०५,००० रहेको छ। ऐतिहासिक रूपमा डोटी मध्यकालीन राज्यको रूपमा परिचित थियो, जसको स्थापना १३औँ शताब्दीमा कत्युरी वंशका निरञ्जन मल्ल देवद्वारा गरिएको मानिन्छ। पछि विस्तारित गोर्खाली राज्यसँगको संघर्षपछि सन् १७९० मा यो क्षेत्र नेपाल अधिराज्यमा समाहित भएको थियो। आजको डोटी सांस्कृतिक रूपमा अत्यन्त समृद्ध जिल्ला मानिन्छ, जहाँ डोटेली भाषा प्रमुख रूपमा बोलिन्छ र हिन्दू धर्म यहाँको मुख्य धर्म हो। यहाँ क्षेत्री, बाहुन, दलित तथा मगर समुदायहरूको प्रमुख बसोबास रहेको छ। जिल्लाको भू–भाग उपोष्णकटिबन्धीय उपत्यकादेखि समशीतोष्ण पहाडी क्षेत्रसम्म फैलिएको छ, जसले मनोरम प्राकृतिक दृश्य तथा परम्परागत सांस्कृतिक सम्पदालाई अझ आकर्षक बनाएको छ। डोटी धार्मिक तथा पर्यटकीय दृष्टिले पनि महत्वपूर्ण जिल्ला हो। शैलेश्वरी मन्दिर, खप्तड ताल तथा डोटीका रैकासँग सम्बन्धित ऐतिहासिक स्थलहरू यहाँका प्रमुख आकर्षणहरू हुन्। यी सम्पदाहरूले जिल्लाको ऐतिहासिक गौरव, धार्मिक आस्था तथा प्राकृतिक सौन्दर्यलाई उजागर गर्दछन्।
डोटी जिल्ला नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा अवस्थित एक ऐतिहासिक, सांस्कृत...